3 min read

Freelancers in kaart gebracht

Vrijheid, onafhankelijkheid en expertise opbouwen: dat zijn de belangrijkste redenen waarom freelancers kiezen voor hun statuut. Heel wat freelancers maken zich ook wel eens zorgen over de berg administratie en hun sociale statuut.

Dat blijkt uit het rapport van de Stichting Innovatie & Arbeid (SERV) die freelancers in Vlaanderen voor het eerst in kaart bracht. CrossCast sprak met onderzoeker Katrien Penne over de resultaten van haar onderzoek.

120.000 freelancers in Vlaanderen

De vlag ‘freelancer’ dekt vele ladingen: digital marketeers, copywriters, management consultants en koeriers vallen allemaal onder hetzelfde statuut.

"Iedereen voelt aan dat het statuut van freelancers steeds vaker gebruikt wordt. Maar freelancers hebben geen apart juridisch statuut, waardoor het moeilijk is om hen terug te vinden in de statistieken", legt Katrien uit.

Daarom definieerde Katrien freelancers als zelfstandige ondernemers zonder personeel die hun arbeid, kennis of creativiteit verhuren aan bedrijven op tijdelijke of projectbasis.

Herken jij je in die definitie? Dan ben je niet alleen. Vlaanderen telde eind 2017 maar liefst 120.000 freelancers en hun aantal groeit jaarlijks. Per 100 werkende Vlamingen zijn er vandaag 7 freelancers.

In welke sectoren zijn freelancers actief?

Onderzoeker Katrien Penne dook in verschillende databronnen en maakte op basis daarvan een inschatting van de sectoren waarin freelancers actief zijn.

Veruit de meeste freelancers zijn expert inzake management- en bedrijfsadvies, op de voet gevolgd door een grote groep marketing en communicatietalenten.

Raming op basis van Nacebelcodes.

Elke dag doen wat je het liefste doet

Heel wat freelancers zijn tevreden over de voordelen van hun statuut. Dit is waar ze het meest van genieten:

  • Vrijheid: freelancers werken waar en wanneer ze willen en kunnen hun opdrachtgevers zelf kiezen.
  • Afwisseling: als freelancer kan je vandaag werken voor een klein bedrijf, en morgen in een groot bedrijf in een heel andere sector.
  • Expertise opbouwen: freelancers kunnen hun kennis helemaal uitdiepen.
  • Flexibiliteit en de combinatie werk en privé.

"84% van alle freelancers is tevreden over hun job", weet Katrien. "Maar vaak denken ze daarbij alleen aan leuke onderdelen en vergeten de andere aspecten van hun statuut. Zo ontdekten we bijvoorbeeld dat velen zich niet zeker voelen bij het managen van hun eigen onderneming. Bijna 40% heeft soms moeite met de eigen administratie en boekhouding."

Contracten en andere valkuilen

Veel freelancers kiezen voor het statuut omdat ze zoveel mogelijk tijd willen spenderen aan datgene wat ze het liefste doen, en ze durven de rest van het ondernemerschap wel eens te verwaarlozen.

Katrien: "Veel freelancers kijken op tegen de berg van administratie en besteden zo weinig mogelijk tijd aan het uitwerken van hun eigen commerciële en financiële beleid."

En daar zit een pijnpunt, want je moet ook kunnen leven van je werk: "Daarom is het belangrijk dat freelancers zich van bij de start afvragen hoe ze het beste een zelfstandige praktijk uitbouwen, waar ze zullen werken en hoeveel omzet ze nodig hebben om te kunnen leven van je freelance activiteiten. Advies inwinnen bij een boekhouder kan daarbij erg nuttig zijn."

Ook de continue zoektocht naar nieuwe klanten zorgt voor onzekerheid. Daarnaast worstelen freelancers met erg praktische vragen:

  • Hoe stel je algemene voorwaarden op?
  • Hoe maak je een goede factuur op?
  • Hoe zorg je ervoor dat je je facturen op tijd aan je klanten bezorgt?
  • Hoe volg je de tijdige betaling van die facturen op en wat doe je als een factuur niet betaald wordt?

De opkomst van task rabits

Door de digitalisering duiken er steeds meer online platformen op waar opdrachtgevers hun opdrachten kunnen posten en waar freelancers op zoek kunnen gaan naar de volgende opdracht.

"Vaak gaat de opdracht daar naar diegene die het klusjes het goedkoopst wil doen", legt Katrien uit. "In sommige sectoren voelen freelancers nu al dat de tarieven dalen omdat er steeds nieuwe freelancers bijkomen die onder de marktconforme tarieven aan de slag gaan."

"Bovendien houdt zo'n platform zich niet bezig met het statuut van de freelancer of de werkwijze van opdrachtgevers. Degelijke contracten ontbreken vaak bij dit type freelance opdrachten. Daardoor zijn freelancers weinig beschermd als er iets misloopt."

Zowel sociale partners als de overheid denken na over een nieuwe spelregels voor opdrachtgevers, in het kader van goed opdrachtgeverschap. Bijvoorbeeld door een code op te stellen met duidelijke afspraken voor bedrijven en voor freelancers, waardoor die laatste beter beschermd zijn.

"Typisch voor freelancers is dat ze hun vrijheid erg belangrijk vinden. Daarom is het belangrijk om een goed evenwicht te vinden tussen die onafhankelijk, maar ook een zekere sociale bescherming als dat nodig is."

Het volledige rapport van de studie kan je hier nalezen.

Herken jij je in bovenstaande valkuilen? Laat het ons weten, dan bespreken we hoe wij jou daarbij kunnen helpen.